Các cuốn sách được thầy Bùi Văn Nam Sơn tham gia thì đều nặng về học thuật và tạo nền tảng tri thức. Yêu sách của Antigone là tác phẩm cô đúc các bài giảng của học giả Judith Butler tại các trường đại học lớn như Đại học California, Cornell và Princeton năm 1998, bàn về tác phẩm kinh điển Antigone của Sophocles, là một vở kịch được đề cập nhiều nhất trong lịch sử triết học và lý thuyết chính trị phương Tây. Vở kịch, nằm trong bộ ba câu chuyện thành Thebes (Vua Oedipus, Oedipus ở Colonus và Antigone), kể về gia đình bi thương của ông vua Oedipus – kẻ đã giết cha lấy mẹ, số phận cô con gái Antigone (kết quả của mối tình oan nghiệt này) cùng mối tình loạn luận với người anh trai Polyneices và bi kịch của nàng. Theo nhận xét của John Seery, cuốn sách là “một trong những tác phẩm quan trọng nhất của giới học thuật trong 50 năm qua”, không những vậy, “một cách đọc như thế về một văn bản cổ điển chỉ khoảng 2.500 năm mới xuất hiện một lần”.
*****
YÊU SÁCH CỦA ANTIGONE: THÂN TỘC GIỮA SỰ SỐNG VÀ CÁI CHẾT
Nguyễn Thị Minh dịch và chú giải
Bùi Văn Nam Sơn chủ trương và hiệu đính
*****
Từ lâu, nhân vật Antigone của Sophocles thường được cho là hình ảnh của nữ giới, đại diện cho gia đình và thân tộc. Tuy nhiên Judith Butler đặt lại vấn đề này. Thứ nhất là bản thân tính đại diện của Antigone: nàng là một nhân vật hư cấu, khó có thể đem ra làm hình mẫu mà không rơi vào phi thực tế. Thứ hai, Antigone khó lòng là đại diện tiêu biểu cho nữ quyền, vì chính nàng cũng dính líu vào quyền lực mà nữ quyền đang chống lại. Bản thân Antigone cũng không phải hình mẫu phụ nữ thuần túy: nàng không hành động, nói năng như nữ giới, không lấy chồng, sinh con. Antigone cũng khó lòng đại diện cho thân tộc, vì những rắc rối, lệch chuẩn của thân tộc mà nàng gắn vào. Tác giả sử dụng quan điểm của Hegel và Lacan – những người có cách đọc Antigone ảnh hưởng nhất từ trước đến nay – để phản biện lại chính họ, đồng thời cố gắng trả lời câu hỏi: “Điều gì sẽ xảy ra nếu phân tâm học lấy Antigone, thay vì Oedipus, làm xuất phát điểm của mình?” Cuốn sách chính là nỗ lực của Butler để chứng minh Antigone là một nhân vật có khả năng mở ra những khả thể, khiến chúng ta buộc phải suy nghĩ lại và phần nào mở rộng ranh giới của những chuẩn mực tưởng chừng tự nhiên và bất di bất dịch, trong lịch sử cũng như trong đời sống.
_____________
Tên tác phẩm: Yêu sách của Antigone: Thân tộc giữa sự sống và cái chết
Thể loại: Nghiên cứu giới;
Số trang: 204 trang;
Khổ: 14,5x20,5cm
Tác giả: Judith Butler
Người dịch: Nguyễn Thị Minh
Mã ISBN: 978-604-329-703-4